.


Verklaring van de Protestantse Kerk tijdens Kristallnachtherdenking 8 nov. 2020

Verklaring van de Protestantse Kerk in Nederland over erkenning van schuld en onze verantwoordelijkheid voor de toekomst, zoals uitgesproken door ds. René de Reuver, scriba generale synode, tijdens de Kristallnachtherdenking op 8 november 2020.

"Ook aan het einde van dit 75e jaar van onze bevrijding komt de Joodse gemeenschap van Nederland in Amsterdam bijeen voor de Kristallnachtherdenking.

In de nacht van 9 op 10 november 1938 begon met een eerste pogrom de gewetenloze, machinale moordcampagne waaraan in de daaropvolgende jaren zes miljoen Joden ten prooi vielen. Maar zoals Abel Herzberg schreef in zijn dagboek uit Bergen Belsen: Er zijn in de Tweede Wereldoorlog geen zes miljoen Joden uitgeroeid, maar er is één Jood vermoord en dat zes miljoen keer. Ook andere groepen vielen uitsluiting, wegvoering en moord ten deel.

Het is onvoorstelbaar hoe groot het verdriet is dat de Shoah in de Joodse gemeenschap heeft teweeggebracht en hoe diep de pijn die de overlevenden hebben gevoeld. Een pijn die door de volgende generaties wordt meegedragen en ervaren. Het is in erkenning van dat verdriet en van die pijn dat de Protestantse Kerk in Nederland zich richt tot de Joodse gemeenschap in ons land. Nog niet eerder zocht de Protestantse Kerk op deze wijze het gesprek met onze Joodse gesprekspartners. Dat dit pas in het 75e jaar van de bevrijding geschiedt, is laat. Naar wij hopen niet té laat.

De Protestantse Kerk in Nederland wil zonder terughoudendheid erkennen dat de kerk mede de voedingsbodem heeft bereid waarin het zaad van antisemitisme en haat kon groeien. Eeuwenlang werd de kloof in stand gehouden die later de Joden in de samenleving dusdanig kon isoleren dat ze konden worden weggevoerd en vermoord. Ook in de oorlogsjaren zelf heeft het de kerkelijke instanties veelal aan moed ontbroken om voor de Joodse inwoners van ons land positie te kiezen. Dit ondanks de daden van ongelofelijke persoonlijke moed die, God-zij-dank, ook door leden van de kerken werden verricht. Met dankbaarheid gedenken wij hen die de moed hadden om tijdens de oorlog in verzet te komen.

De Protestantse Kerk erkent tevens dat de opvang van de Joden die na 1945 terugkeerden in onze samenleving tot schrijnende situaties heeft geleid. De problemen die werden ondervonden bij de terugkeer van oorlogspleegkinderen naar de Joodse gemeenschap en bij de restitutie van bezit zijn daarvan pijnlijke voorbeelden.

In de erkenning van dit alles belijdt de kerk schuld. Vandaag in het bijzonder tegenover de Joodse gemeenschap. Want antisemitisme is zonde tegen God en tegen mensen. Ook de Protestantse Kerk is deel van deze schuldige geschiedenis. Wij schoten tekort in spreken en in zwijgen, in doen en in laten, in houding en in gedachten. Mogen alle slachtoffers van de grote verschrikking een gedachtenis en naam (Hebreeuws: Yad vaShem) hebben in het hart van de Eeuwige, de God van Israël. Dat alle geliefden die worden gemist, niet worden vergeten.

Zoals geschreven staat:

Aarde, dek mijn bloed niet toe, laat mijn jammerklacht geen rustplaats vinden. (Job 16:18)

We nemen onszelf voor alles te doen wat mogelijk is om de joods-christelijke relaties verder uit te laten groeien tot een diepe vriendschap van twee gelijkwaardige partners, onder andere verbonden in de strijd tegen het hedendaagse antisemitisme". 

 

In verband met overheidsmaatregelen

kunnen activiteiten van Kerk & Israël op de Veluwe 

veranderen cq. vervallen.

 

Vermoorde kunst                                  

Van 24 maart tot en met 28/29 november 2020 bieden Museum Sjoel Elburg en het Noord-Veluws Museum in Nunspeet in een unieke samenwerking de tentoonstelling “Vermoorde kunst” met werk van ruim 25 joods Nederlandse kunstenaars die in de Tweede Wereldoorlog werden vermoord.

Tijdens de bezetting door nazi-Duitsland in de Tweede Wereldoorlog zijn veel joodse kunstenaars om het leven gebracht. Hiermee werd hen op brute wijze de gelegenheid ontnomen om verder kunst te creëren. Zo werden niet alleen de kunstenaars vermoord, maar uiteindelijk ook de kunst. Dit indringende thema is de aanleiding voor een bijzondere samenwerking tussen Museum Sjoel Elburg en het Noord-Veluws Museum Nunspeet in het jaar dat 80 jaar WOII en 75 jaar vrijheid worden herdacht.

Museum Sjoel Elburg

In Museum Sjoel Elburg is tot en met 28 november 2020 is het werk van het bekende joodse kunstenaarsechtpaar Else Berg (1877-1942) en Mommie Schwarz (1876-1942) te zien. Schwarz ging naar de Antwerpse kunstacademie en woonde afwisselend in Amerika en Europa. In Duitsland ontmoette hij Else Berg, met wie hij zich in 1911 in Amsterdam vestigde. Else Berg ging naar de kunstacademie in Berlijn en verbleef in Parijs, waar zij kennismaakte met moderne stromingen als kubisme en fauvisme. Schwarz en Berg werkten in een kleurrijke, decoratieve en expressieve stijl en werden beide beïnvloed door de Bergense School. Tijdens de bezetting weigerden zij de jodenster te dragen. Eind 1942 werden zij opgepakt en in Auschwitz omgebracht.

Noord-Veluws Museum Nunspeet

Het Noord-Veluws Museum presenteert van 24 maart tot en met 29 november 2020 ruim 100 schilderijen, aquarellen, grafiek en tekeningen uit belangrijke particuliere verzamelingen en uit verschillende museale collecties. De werken zijn van kunstenaars als Baruch Laguna (1864-1943), Meijer Bleekrode (1896-1943), Moos Cohen (1901-1942), Fré Cohen (1903-1943), Max van Dam (1910-1943), Salomon Garf (1879-1943), Abraham Fresco (1903-1942), Dinah Kohnstamm (1869-1942 ), Samuel Jessurun de Mesquita (1868-1944), Marinus van Raalte (1873-1944), Lion Schulman (1851-1943) en Jetty de Vries (1886-1942).

Doorwerken of niet

Doorwerken of niet, dat was de vraag waar kunstenaars en vooral joodse kunstenaars voor stonden in de Tweede Wereldoorlog. De één dook onder en werkte min of meer door, de ander deed dat openlijk en weigerde onder te duiken of de jodenster te dragen. Sommige kunstenaars namen deel aan illegale verzetsactiviteiten. Al wat deze kunstenaars overkwam en beleefden is meestal niet terug te zien in hun werk.

Herinnering levend houden

In de tentoonstelling “Vermoorde kunst” is een grote diversiteit aan kunstwerken te zien. De verschillende generaties werkten in verschillende stijlen, van realisme en impressionisme tot expressionistisch modernisme. Wat hen bindt, is dat ze joods geboren waren en om die reden werden opgepakt, gedeporteerd en uiteindelijk omgebracht, meestal in een concentratie- dan wel vernietigingskamp. De kunstwerken zijn voornamelijk afkomstig van particuliere joodse verzamelaars in Nederland, voor wie het bijeenbrengen van juist deze kunstenaars een speciale opdracht is, namelijk om hun herinnering levend te houden.

Boek

Bij deze tentoonstelling verschijnt een rijk geïllustreerde gebonden uitgave met artikelen van Linda Horn, schrijfster van de dubbelmonografie over Else Berg en Mommie Schwarz, en van oud-conservator van het Joods-Historisch Museum en rabbijn Edward van Voolen, onder de titel “Vermoorde kunst. Werk van joodse kunstenaars”.

Prijs € 17,50 in de winkels van Museum Sjoel Elburg en het Noord-Veluws Museum Nunspeet. Aangezien ons museum in verband met de coronamaatregelen tijdelijk is gesloten, is het boek hier online te bestellen.

Noord-Veluws Museum: Winckelweg 17A, 8071 DN Nunspeet; www.noord-veluws-museum.nl ; T: 0341 250560

Museum Sjoel Elburg: Graaf Hendriksteeg 2, 8081 CH Elburg; www.sjoelelburg.nl ; T: 0525 685564

 

 

 

Jezus: een Joods-Christelijk gesprek

 

Christologie auf dem Prüfstand, Jesus der Jude – Christus der Erlöser, Verlag Herder, (Freiburg im Breisgau 2019).

Is hij Jezus de Jood, of veeleer Christus de Verlosser? Is er een christologie denkbaar die de Joden in hun waarde laat ‘als Gods eerste liefde? Joodse én Christelijke vragen en (voorlopige?) antwoorden.

Leerhuis Uitvoering : ds. Gerben Westra Leiding : G. W. Elbertsen-Wiegeraadt

Datum(s) : Woensdagen 20 en 27 januari 2021 Aanvangstijd : 20.00 uur

Plaats : zijzaal Taborkerk, Prinsessenlaan 8 Ede

Een andere kijk op Paulus.

Maar wat is die erfenis? Daar worden steeds vaker vraagtekens bij geplaatst. De positie van de vrouw, de plaats van de overheid, de verhouding tot Israёl, het zondebegrip, en sommige gedragsregels staan voor even zo vele opvattingen die dogmatisch als in beton geklonken lijken te zijn. Ze hebben dikwijls verwarring en ook veel verdriet veroorzaakt. Reeds lang is een andere kijk op Paulus gaande. Die andere kijk is misschien wel het beste te illustreren met de sleuteltekst Galaten 3:28 “….hebt u met Christus bekleed. Hierbij is geen sprake van Jood of Griek, van slaaf of van vrije, van mannelijk of vrouwelijk. Gij alle zijt immer één in Christus Jezus.“ Een leerhuisavond over Paulus is een ontdekkingstocht om het begrip vrijheid in Christus voor deze tijd te leren verstaan. René van den Beld emeritus predikant uit Baarn

Leerhuis Uitvoering : dr. R van den Beld Leiding : G. W. Elbertsen-Wiegeraadt

Datum(s) : Woensdag 17 februari 2021 Aanvangstijd : 20.00 uur

Plaats : zijzaal Taborkerk, Prinsessenlaan 8 Ede

De identiteit van Mozes

Sigmund Freud waagde zich als hoogbejaard psychoanalyticus aan een provocerende studie over Mozes en de monotheïstische religie, waarin hij Mozes herleidde tot zijn Egyptische afkomst. Wilde hij daarmee tijdens de naziterreur de Joden vrijwaren van de 'uitvinding' van het monotheïsme? In 1941 betwistte godsdienstwijsgeer Martin Buber de connectie met de universele zonnegod van Achnathon. De God van Mozes is onzichtbaar, maar laat zich niettemin zien en horen in de geschiedenis van de volkeren en eist volgens Buber een volk geheel en al op.

Geloof en leven Uitvoering : drs Bert Engelfriet

Datum(s) : woensdag 10 maart 2021 Aanvangstijd : 20.00 uur

Plaats : Beatrixkerk Ede, Beatrixlaan 54 Ede

Contactpersoon : Harry Kroon

Ds. N.W. van den Houten Mr. Beelpark 36 6716 EW Ede 0318-307321

 


↑ Top  

© Kerk en Israel - Veluwe 2020   - Leden -

Uw Internet Explorer versie is verouderd.

Deze website kan niet met deze browser worden bekeken!

Upgrade uw browser naar de laatste versie (Internet Explorer 8) of installeer een andere browser, zoals Firefox of Google Chrome)